Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập toàn diện và vươn lên mạnh mẽ trên bản đồ địa chính trị khu vực, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vị thế là đầu tàu kinh tế, trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, sự phát triển rực rỡ về mặt kinh tế lại mang đến những thách thức khổng lồ về mặt không gian đô thị.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự dịch chuyển không ngừng của các chuỗi cung ứng quốc tế, khái niệm "vị trí bất động sản" không chỉ đơn thuần được đo lường bằng khoảng cách địa lý tuyến tính đến các trung tâm hành chính lõi, mà còn được định giá thông qua mức độ kết nối với các hành lang kinh tế xuyên quốc gia.

Trong suốt hơn hai thập kỷ qua, tiến trình phát triển đô thị của Thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu tập trung vào các hướng Đông và Nam. Tuy nhiên, trước những thách thức mang tính vĩ mô về biến đổi khí hậu toàn cầu, hiện tượng nước biển dâng và sự sụt lún địa chất diễn ra ngày càng nghiêm trọng, cấu trúc quy hoạch đô thị của siêu đô thị hơn 14 triệu dân này đang đối mặt với những sức ép khổng lồ.

Trong tiến trình lịch sử của quy hoạch đô thị và sự tiến hóa của kiến trúc bền vững, sự tương tác vật lý giữa hình thái không gian của công trình và điều kiện vi khí hậu bản địa luôn được xem là nền tảng cốt lõi định hình chất lượng sống của con người. Triết lý "Tọa Bắc Hướng Nam" (nghĩa là lưng tựa phương Bắc, mặt hướng phương Nam), một khái niệm vốn bắt nguồn từ các học thuyết phong thủy cổ đại của nền văn minh phương Đông, ngày nay đã được khoa học kiến trúc vi khí hậu (Bioclimatic Architecture) và vật lý công trình chứng minh là một trong những chiến lược tối ưu hóa năng lượng thụ động xuất sắc nhất.

Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đang bước vào một giai đoạn bản lề mang tính lịch sử trong quá trình tái cấu trúc không gian kinh tế - xã hội. Theo các đồ án quy hoạch tổng thể mang tầm nhìn chiến lược đến năm 2040 và 2050, quy mô dân số của siêu đô thị này được dự báo sẽ đạt mốc 22 triệu người, đi kèm với đó là quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) có thể chạm ngưỡng khổng lồ 1.200 tỷ USD.

Thành phố Hồ Chí Minh, siêu đô thị đóng vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, đang bước vào một giai đoạn mang tính bước ngoặt trong lịch sử phát triển quy hoạch không gian. Mô hình phát triển đô thị đơn tâm (monocentric) kéo dài nhiều thập kỷ qua đã chạm đến giới hạn cực đại của sức chứa không gian và hạ tầng kỹ thuật. Với quy mô dân số thực tế dao động quanh mức 14 triệu người, sự chật chội và quá tải tại các quận lõi trung tâm đang tạo ra những hệ lụy sâu sắc về chất lượng sống, môi trường và năng lực cạnh tranh cốt lõi của thành phố.

Trong bối cảnh cấu trúc không gian đô thị của Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào một chu kỳ chuyển dịch mang tính chiến lược và lịch sử, sự chuyển đổi từ mô hình đô thị đơn cực (monocentric city) sang mô hình đô thị đa cực (polycentric city) đang trở thành một mệnh lệnh thực tiễn để giải quyết các hệ lụy của quá trình nén dân số nội đô. Điểm nghẽn lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua đối với khu vực Tây Bắc thành phố, bao gồm huyện Hóc Môn và Củ Chi, không nằm ở quỹ đất hay điều kiện thổ nhưỡng, mà nằm ở rào cản vật lý và tâm lý về khoảng cách di chuyển.

Quá trình đô thị hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ 21 chủ yếu được định hình bởi sự phát triển mạnh mẽ của các cực tăng trưởng truyền thống ở phía Đông (Thành phố Thủ Đức) và phía Nam (khu vực Quận 7, Nhà Bè). Tuy nhiên, trước bối cảnh quỹ đất nội thành ngày càng cạn kiệt, mật độ dân số khu vực trung tâm vượt quá ngưỡng chịu tải của hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, cùng với sự bão hòa về biên độ gia tăng giá trị bất động sản tại các khu vực đã phát triển, yêu cầu về việc thiết lập một cực tăng trưởng mới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.